Pastërtia
Duhet të kesh abdes. Trupi, rrobat dhe vendi ku falesh duhet të jenë të pastra. Pas xhunubllëkut, e gruaja edhe pas menstruacioneve dhe lehonisë, merret gusli (larja e gjithë trupit).
Udhëzues për fillestarët
Si të falim namazin
Hap pas hapi, sipas Sunnetit të Pejgamberit ﷺ, me dy figura që e tregojnë çdo lëvizje ndërsa lexon.
- 17 hapa të shpjeguar
- 2 figura 3D
- Arabisht, transliterim dhe kuptim
“Faluni ashtu siç më keni parë mua duke u falur.”
Përgatitja
Para se të fillosh namazin
Namazi pranohet kur plotësohen disa kushte. Janë të thjeshta dhe i mëson shpejt.
Mbulimi i avretit
Burri mbulon të paktën prej kërthizës deri te gjunjët, dhe mirë është t'i ketë supet të mbuluara. Gruaja mbulon gjithë trupin përveç fytyrës dhe duarve.
Kibla
Drejtohu nga Qabja në Mekë. Nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut, kibla është afërsisht nga juglindja. Të ndihmon busulla e telefonit.
Koha
Çdo namaz ka kohën e vet. Kohët e sakta për qytetin tënd i gjen te takvimi i bashkësisë islame të vendit tënd ose në një aplikacion të kohëve të namazit.
Hapi zero Si merret abdesi
- Nijeti dhe Bismilah. Bëj nijet në zemër që po merr abdes dhe thuaj “Bismilah”.
- Duart. Laji duart deri te kyçet, tri herë.
- Goja dhe hunda. Shpëla gojën dhe hundën, tri herë.
- Fytyra. Laje fytyrën tri herë, nga rrënjët e flokëve deri poshtë mjekrës e nga njëri vesh te tjetri.
- Krahët. Laje dorën e djathtë deri në bërryl tri herë, pastaj të majtën.
- Koka. Me duar të lagura fërko kokën një herë, nga balli deri te qafa dhe kthehu përsëri.
- Veshët. Fërko veshët, me gishtat tregues nga brenda dhe me gishtat e mëdhenj nga pas.
- Këmbët. Laje këmbën e djathtë deri te nyjat tri herë, duke kaluar edhe mes gishtave, pastaj të majtën.
Pas abdesit thuaj
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
Esh-hedu en la ilahe il-lallahu wahdehu la sherike leh, we esh-hedu enne Muhammeden abduhu we resuluh.
“Dëshmoj se nuk ka zot që meriton adhurim përveç Allahut, Një e pa ortak, dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i dërguari i Tij.”
Burimi: përshkrimi i abdesit nga Uthmani (Buhariu 159, Muslimi 226); fërkimi i kokës nga Abdullah b. Zejdi (Buhariu 185); duaja pas abdesit (Muslimi 234).
Çdo ditë
Sa rekate ka secili namaz
Pesë namaze farz në ditë. Rekatet sunet të rregullta janë ato që Pejgamberi ﷺ i falte vazhdimisht para ose pas farzit.
| Namazi | Koha | Farz | Sunet | Leximi |
|---|---|---|---|---|
| Sabahu | Nga agimi deri në lindjen e diellit | 2 | 2 para | Me zë |
| Dreka | Pasi dielli kalon mesin e qiellit | 4 | 4 para, 2 pas | Në heshtje |
| Ikindia | Pasditja, sipas takvimit | 4 | – | Në heshtje |
| Akshami | Menjëherë pas perëndimit të diellit | 3 | 2 pas | Me zë në 2 të parët |
| Jacia | Kur zhduket kuqërrimi i perëndimit | 4 | 2 pas, pastaj vitri | Me zë në 2 të parët |
“Kush fal dymbëdhjetë rekate në ditë e natë, Allahu i ndërton një shtëpi në Xhenet.” Umm Habibja (Muslimi 728); rekatet i numëron Tirmidhiu (415). Leximi me zë vlen për imamin; kush falet pas imamit e dëgjon, e kush falet vetëm mund të lexojë me zë ose në heshtje.
Akshami, 3 rekate
Si falet namazi hap pas hapi
Lëviz poshtë ngadalë. Figurat falin një namaz të plotë, akshamin me tre rekate, nga tekbiri i parë deri te selami: burri majtas, gruaja djathtas. Ku ndryshojnë sabahu dhe namazet me katër rekate, e shënojmë te hapi përkatës. Me butonat sipër figurave mund ta shohësh njërën më nga afër.
-
1 Qëndrimi në këmbë dhe nijeti
القيام Kijami
Qëndro drejt, me fytyrë nga kibla, dhe bëj nijet në zemër për namazin që do të falësh.
- Këmbët në largësi të natyrshme, me gishtat nga kibla.
- Shikimi poshtë, te vendi ku do të bësh sexhde.
- Nijeti është qëllimi në zemër: e di që po fal, për shembull, tre rekatet farz të akshamit.
“Veprat vlerësohen sipas qëllimeve.” Buhariu 1, Muslimi 1907.
-
2 Tekbiri fillestar
تكبيرة الإحرام Tekbiretu-l-ihram
Ngri duart deri në drejtim të supeve ose të veshëve dhe thuaj: Allahu ekber.
- Pëllëmbët nga kibla, gishtat bashkë dhe të drejtë.
- Me këtë tekbir hyn në namaz. Që tani nuk flet, nuk ha dhe nuk kthehesh anash.
Çfarë thua
اللَّهُ أَكْبَرُ
Allahu ekber.
“Allahu është më i Madhi.”
Ibn Umeri: i ngrinte duart deri në drejtim të supeve (Buhariu 735, Muslimi 390). Malik b. Huvejrithi: deri në drejtim të veshëve (Muslimi 391).
-
3 Dora e djathtë mbi të majtën dhe duaja e fillimit
دعاء الاستفتاح Istiftahu
Vendos dorën e djathtë mbi dorën e majtë dhe lexo në heshtje duanë e fillimit.
- Pas duasë thuaj në heshtje “E'udhu bil-lahi mine-sh-shejtani-r-rraxhim” dhe “Bismil-lahi-r-Rrahmani-r-Rrahim”.
Çfarë thua
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ، وَتَعَالَىٰ جَدُّكَ، وَلَا إِلَٰهَ غَيْرُكَ
Subhaneke-l-lahumme we bi hamdike, we tebarake-smuke, we teala xhedduke, we la ilahe gajruk.
“I lartësuar je Ti, o Allah, dhe falënderimi është për Ty. I bekuar është emri Yt, e lartë është madhëria Jote dhe nuk ka zot tjetër përveç Teje.”
Vail b. Huxhri: e vendosi dorën e djathtë mbi shpinën e pëllëmbës së majtë, mbi kyçin dhe mbi parakrahun (Ebu Davudi 727, Nesaiu 889), dhe “e kapte të majtën me të djathtën” (Nesaiu 887). Sehl b. Sa'di: njerëzit urdhëroheshin ta vendosnin dorën e djathtë mbi parakrahun e majtë (Buhariu 740). Duaja: Ebu Davudi 775, Tirmidhiu 243.
-
4 Fatiha dhe një sure
الفاتحة El-Fatiha
Lexo suren El-Fatiha, thuaj “Amin”, pastaj lexo një sure të shkurtër ose disa ajete nga Kurani.
- Fatiha lexohet në çdo rekat. Pa të namazi nuk vlen.
- Si fillestar mund të lexosh Ihlasin, Keutherin ose Nasin.
Fatihaja e plotë dhe suret e shkurtra
“Nuk ka namaz për atë që nuk e lexon Fatihanë.” Ubade b. Samiti (Buhariu 756, Muslimi 394).
-
5 Rënia në ruku
الركوع Rukuja
Ngri duart si te tekbiri, thuaj “Allahu ekber” dhe përkulu me shpinë drejt, me duart mbi gjunjë.
- Shpina e sheshtë. Koka në një vijë me shpinën, as e ngritur, as e varur.
- Pëllëmbët mbi gjunjë, me gishtat e hapur sikur po i kap.
- Qëndro i qetë derisa çdo pjesë e trupit të zërë vend.
Çfarë thua tri herë
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ
Subhane Rabbije-l-Adhim.
“I lartësuar është Zoti im, i Madhërishmi.”
Aishja: nuk e ngrinte kokën e as nuk e ulte, por e mbante mes tyre (Muslimi 498). Dhikri: Hudhejfe (Muslimi 772). Ngritja e duarve: Ibn Umeri (Buhariu 735).
-
6 Ngritja nga rukuja
الاعتدال I'tidali
Ngrihu duke thënë “Semi'all-llahu li men hamideh”, ngri duart dhe qëndro drejt derisa të qetësohesh.
Duke u ngritur
سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ
Semi'all-llahu li men hamideh.
“Allahu e dëgjon atë që e falënderon.”
Kur je drejt
رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ، حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ
Rabbena we leke-l-hamd, hamden kethiren tajjiben mubareken fih.
“Zoti ynë, Ty të takon falënderimi, falënderim i shumtë, i mirë dhe i bekuar.”
Ebu Humejdi: qëndronte drejt derisa çdo rruazë e shpinës kthehej në vend (Buhariu 828). Rifa'a b. Rafi'u (Buhariu 799).
-
7 Rënia në sexhde
الهوي إلى السجود Zbritja
Thuaj “Allahu ekber” dhe zbrit në sexhde: së pari gjunjët, pastaj duart, pastaj balli me hundën.
Vail b. Huxhri: kur binte në sexhde, vendoste gjunjët para duarve (Ebu Davudi 838, Tirmidhiu 268).
-
8 Sexhdja
السجود Sexhdja
Vendos në tokë ballin me hundën, dy pëllëmbët, dy gjunjët dhe gishtat e të dy këmbëve.
- Pëllëmbët në drejtim të supeve, gishtat bashkë dhe nga kibla.
- Bërrylat të ngritur nga toka dhe larg brinjëve, barku larg kofshëve.
- Gishtat e këmbëve të përkulur nga kibla.
Çfarë thua tri herë
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَىٰ
Subhane Rabbije-l-A'la.
“I lartësuar është Zoti im, më i Larti.”
Ibn Abbasi: “Jam urdhëruar të bëj sexhde mbi shtatë kocka” (Buhariu 812, Muslimi 490). Dhikri: Hudhejfe (Muslimi 772). “Robi është më afër Zotit të vet kur është në sexhde, prandaj shtoni lutjet” (Muslimi 482).
-
9 Ulja mes dy sexhdeve
الجلوس بين السجدتين Xhulusi
Ngri kokën duke thënë “Allahu ekber” dhe ulu mbi këmbën e majtë, me këmbën e djathtë të ngritur.
- Këmba e majtë shtrirë poshtë dhe ti ulesh mbi të. Këmba e djathtë ngritur, me gishtat nga kibla.
- Duart mbi kofshë ose mbi gjunjë. Qëndro i qetë.
Çfarë thua
رَبِّ اغْفِرْ لِي، رَبِّ اغْفِرْ لِي
Rabbi-gfir li, Rabbi-gfir li.
“O Zot, më fal! O Zot, më fal!”
Aishja: e shtronte këmbën e majtë dhe e ngrinte të djathtën (Muslimi 498). Duaja: Hudhejfe (Ebu Davudi 874, Ibn Maxhe 897).
-
10 Sexhdja e dytë
السجدة الثانية Sexhdja e dytë
Thuaj “Allahu ekber” dhe bëj sexhden e dytë njësoj si të parën, duke thënë tri herë “Subhane Rabbije-l-A'la”.
-
11 Ngritja për rekatin e dytë
جلسة الاستراحة Xhelsetu-l-istiraha
Thuaj “Allahu ekber”, ulu për një çast si mes dy sexhdeve, pastaj ngrihu në këmbë duke u mbështetur te duart.
Malik b. Huvejrithi: në rekatin tek nuk ngrihej pa u ulur drejt (Buhariu 823), dhe mbështetej në tokë kur ngrihej (Buhariu 824).
-
12 Rekati i dytë
الركعة الثانية Rekati i dytë
Fale rekatin e dytë njësoj si të parin, por pa tekbirin fillestar dhe pa duanë e fillimit.
- Fatiha, pastaj një sure.
- Rukuja.
- Ngritja nga rukuja.
- Sexhdja e parë.
- Ulja mes dy sexhdeve.
- Sexhdja e dytë.
Vazhdo të lëvizësh poshtë dhe figurat e falin gjithë rekatin.
-
13 Teshehudi i parë
التشهد Teshehudi
Pas sexhdes së dytë të rekatit të dytë, ulu si mes dy sexhdeve dhe lexo “Et-tehijjatu”.
- Dora e majtë mbi kofshën e majtë. Dora e djathtë e mbledhur, me gishtin tregues të ngritur nga kibla.
- Gishtin tregues e mban të ngritur që nga fillimi i teshehudit deri te selami.
- Shikimi te gishti tregues.
Çfarë thua
التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَىٰ عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
Et-tehijjatu lil-lahi we-s-salawatu we-t-tajjibat. Es-selamu alejke ejjuhe-n-nebijju we rahmetull-llahi we berekatuh. Es-selamu alejna we ala ibadil-lahi-s-salihin. Esh-hedu en la ilahe il-lall-llah, we esh-hedu enne Muhammeden abduhu we resuluh.
“Të gjitha përshëndetjet, lutjet dhe veprat e mira janë për Allahun. Paqja, mëshira dhe bekimet e Allahut qofshin mbi ty, o Pejgamber. Paqja qoftë mbi ne dhe mbi robërit e mirë të Allahut. Dëshmoj se nuk ka zot që meriton adhurim përveç Allahut dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i dërguari i Tij.”
Teksti: Ibn Mes'udi (Buhariu 831, Muslimi 402). Gishti tregues: Ibn Umeri (Muslimi 580).
-
14 Ngritja për rekatin e tretë
القيام إلى الثالثة Ngritja në këmbë
Pasi të lexosh “Et-tehijjatu”, ngrihu duke thënë “Allahu ekber” dhe, kur të jesh në këmbë, ngri duart si te tekbiri fillestar.
- Në teshehudin e parë mjafton “Et-tehijjatu”.
- Ngrihu duke u mbështetur te duart.
Ibn Umeri: kur ngrihej nga dy rekatet, i ngrinte duart (Buhariu 739).
-
15 Rekati i tretë
الركعة الثالثة Rekati i tretë
Fale rekatin e tretë si të dytin, por pas Fatihasë mos lexo sure: në rekatin e tretë dhe të katërt mjafton Fatiha, në heshtje.
- Fatiha, në heshtje.
- Rukuja.
- Ngritja nga rukuja.
- Sexhdja e parë.
- Ulja mes dy sexhdeve.
- Sexhdja e dytë.
Vazhdo të lëvizësh poshtë dhe figurat e falin gjithë rekatin.
Ebu Katade: në dy rekatet e fundit lexonte vetëm Fatihanë (Buhariu 776).
-
16 Teshehudi i fundit
التورك Teverruku
Pas sexhdes së dytë të rekatit të fundit, ulu për teshehudin e fundit: nxirre këmbën e majtë nën kërcirin e djathtë dhe ulu në tokë mbi vithen e majtë.
- Këmba e djathtë mbetet e ngritur, me gishtat nga kibla.
- Duart si te teshehudi i parë: gishti tregues mbetet i ngritur deri te selami.
- Lexo “Et-tehijjatu” (hapi 13), pastaj salavatet dhe duanë.
Salavatet
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلَىٰ آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَعَلَىٰ آلِ إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Allahumme sal-li ala Muhammedin we ala ali Muhammed, kema sal-lejte ala Ibrahime we ala ali Ibrahim, inneke Hamidun Mexhid. Allahumme barik ala Muhammedin we ala ali Muhammed, kema barekte ala Ibrahime we ala ali Ibrahim, inneke Hamidun Mexhid.
“O Allah, lartësoje Muhamedin dhe familjen e Muhamedit, ashtu siç e lartësove Ibrahimin dhe familjen e Ibrahimit. Ti je i Lavdëruar dhe i Madhëruar. O Allah, bekoje Muhamedin dhe familjen e Muhamedit, ashtu siç e bekove Ibrahimin dhe familjen e Ibrahimit. Ti je i Lavdëruar dhe i Madhëruar.”
Duaja para selamit
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ، وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ
Allahumme inni e'udhu bike min adhabi xhehennem, we min adhabi-l-kabr, we min fitneti-l-mahja we-l-memat, we min sherri fitneti-l-Mesihi-d-Dexhxhal.
“O Allah, kërkoj mbrojtjen Tënde nga dënimi i Xhehenemit, nga dënimi i varrit, nga sprovat e jetës dhe të vdekjes dhe nga e keqja e sprovës së Mesihut Dexhall.”
Teverruku: Ebu Humejd es-Sa'idi (Buhariu 828). Salavatet: Ka'b b. Uxhre (Buhariu 3370, Muslimi 406). Duaja: Ebu Hurejre (Muslimi 588).
-
17 Selami
التسليم Teslimi
Ktheje kokën djathtas dhe thuaj “Es-selamu alejkum we rahmetull-llah”, pastaj majtas dhe thuaj të njëjtën gjë.
Djathtas, pastaj majtas
السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ
Es-selamu alejkum we rahmetull-llah.
“Paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi ju.”
Sa'd b. Ebi Vekkasi: jepte selam djathtas dhe majtas, aq sa i dukej bardhësia e faqes (Muslimi 582).
Namazi mbaroi. Ky ishte akshami, me tre rekate. Sabahu falet njësoj, por me dy rekate, kurse dreka, ikindia dhe jacia me katër. Pas selamit thuaj tri herë “Estagfirull-llah” dhe “Allahumme ente-s-selamu we minke-s-selam, tebarekte ja dhe-l-xhelali we-l-ikram” (Muslimi 591).
Tekstet
Çfarë thuhet në namaz
Çdo tekst në arabisht, me shqiptimin me shkronja shqipe dhe kuptimin. Mëso një ajet në ditë dhe përsërite në çdo namaz.
El-Fatiha
Lexohet në çdo rekat
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
Bismil-lahi-r-Rrahmani-r-Rrahim.
Me emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit.
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
El-hamdu lil-lahi Rabbi-l-alemin.
Falënderimi i takon Allahut, Zotit të botëve.
الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
Er-Rrahmani-r-Rrahim.
Të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit.
مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
Maliki jeumi-d-din.
Sunduesit të Ditës së Gjykimit.
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
Ijjake na'budu we ijjake neste'in.
Vetëm Ty të adhurojmë dhe vetëm prej Teje ndihmë kërkojmë.
اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ
Ihdina-s-sirata-l-mustekim.
Na udhëzo në rrugën e drejtë,
صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ
Sirata-l-ledhine en'amte alejhim, gajri-l-magdubi alejhim we le-d-dal-lin.
në rrugën e atyre që i begatove, jo të atyre që merituan zemërimin, e as të atyre që humbën.
Pas Fatihasë thuhet “Amin” (“O Zot, pranoje”). Ebu Hurejre (Buhariu 780).
Sure të shkurtra për fillestarët
El-Ihlas
Sureja 112
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ
Kul huwall-llahu ehad. All-llahu-s-samed. Lem jelid we lem juled. We lem jekun lehu kufuwen ehad.
Thuaj: “Ai, Allahu, është Një. Allahu është Ai të cilit i drejtohen të gjithë. Nuk ka lindur askënd dhe nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë me Të.”
El-Keuther
Sureja 108
إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ
Inna a'tajnake-l-keuther. Fe sal-li li Rabbike wenhar. Inne shanieke huwe-l-ebter.
Ne të kemi dhënë ty Keutherin, mirësi të shumta. Prandaj falu për Zotin tënd dhe ther kurban. Ai që të urren ty, ai është i këputuri nga çdo e mirë.
El-Felek
Sureja 113
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ مِن شَرِّ مَا خَلَقَ وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ
Kul e'udhu bi Rabbi-l-felek. Min sherri ma halek. We min sherri gasikin idha wekab. We min sherri-n-neffathati fi-l-ukad. We min sherri hasidin idha hased.
Thuaj: “Kërkoj mbrojtje te Zoti i agimit, nga e keqja e asaj që ka krijuar, nga e keqja e natës kur ajo errëson, nga e keqja e atyre që fryjnë në nyje dhe nga e keqja e ziliqarit kur ka zili.”
En-Nas
Sureja 114
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ مَلِكِ النَّاسِ إِلَٰهِ النَّاسِ مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ
Kul e'udhu bi Rabbi-n-nas. Meliki-n-nas. Ilahi-n-nas. Min sherri-l-weswasi-l-hannas. El-ledhi juweswisu fi sudurin-nas. Mine-l-xhinneti we-n-nas.
Thuaj: “Kërkoj mbrojtje te Zoti i njerëzve, Sunduesi i njerëzve, Zoti i adhuruar i njerëzve, nga e keqja e pëshpëritësit që fshihet, i cili pëshpërit në zemrat e njerëzve, qoftë nga xhinët apo nga njerëzit.”
Të gjitha dhikret me radhë
| Kur | Arabisht | Shqiptimi |
|---|---|---|
| Çdo lëvizje | اللَّهُ أَكْبَرُ | Allahu ekber |
| Rukuja | سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ | Subhane Rabbije-l-Adhim (3×) |
| Ngritja nga rukuja | سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ | Semi'all-llahu li men hamideh |
| Kur je drejt | رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ | Rabbena we leke-l-hamd |
| Sexhdja | سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَىٰ | Subhane Rabbije-l-A'la (3×) |
| Mes dy sexhdeve | رَبِّ اغْفِرْ لِي | Rabbi-gfir li (2×) |
| Selami | السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ | Es-selamu alejkum we rahmetull-llah |
Kujdes
Gabimet më të shpeshta të fillestarëve
Nxitimi
Çdo lëvizje ka nevojë për qetësi. Njeriut që falej shpejt, Pejgamberi ﷺ i tha: “Kthehu e falu, se ti nuk je falur.” (Buhariu 757)
Rukuja dhe sexhdja të paplota
“Hajduti më i keq është ai që vjedh nga namazi i vet”, duke mos e plotësuar rukunë dhe sexhden. (Ahmedi, Hakimi)
Shikimi lart
Pejgamberi ﷺ e ndaloi ngritjen e shikimit drejt qiellit gjatë namazit. Shikimi mbahet te vendi i sexhdes. (Buhariu 750)
Parakrahët në tokë
Në sexhde parakrahët mbahen të ngritur nga toka dhe larg trupit, jo të shtrirë. (Buhariu 822)
Leximi pa lëvizur buzët
Edhe kur lexon në heshtje, gjuha dhe buzët lëvizin. Leximi vetëm me mendje nuk mjafton.
Lëvizja para imamit
Në xhemat, prit që imami ta kryejë lëvizjen dhe pastaj ndiqe, pa u vonuar shumë. (Buhariu 691, Muslimi 427)
Pyetje të shpeshta
Pyetje që bëjnë fillestarët
A mund të falem nëse ende nuk e di Fatihanë përmendsh?
Po. Fillo të falesh menjëherë dhe mëso Fatihanë sa më shpejt. Deri atëherë, Pejgamberi ﷺ e mësoi një njeri të thoshte: “Subhanall-llah, wel-hamdu lil-lah, we la ilahe il-lall-llah, wall-llahu ekber, we la hawle we la kuwwete il-la bil-lah” (Ebu Davudi 832, Nesaiu 924).
Sa rekate ka secili namaz?
Sabahu 2, dreka 4, ikindia 4, akshami 3 dhe jacia 4 rekate farz. Para dhe pas tyre ka rekate sunet: 2 para sabahut, 4 para drekës dhe 2 pas saj, 2 pas akshamit dhe 2 pas jacisë.
Si falet sabahu?
Sabahu ka 2 rekate farz. Fale si në hapat 1 deri në 13 më sipër, pastaj, pa u ngritur dhe duke ndenjur ulur si te hapi 13, lexo salavatet dhe duanë (hapi 16) dhe jep selam (hapi 17). Imami e lexon Fatihanë dhe suren me zë.
Çfarë bëj nëse harroj diçka ose nuk jam i sigurt sa rekate fala?
Nëse dyshon, merr numrin më të vogël, plotësoje namazin dhe bëj dy sexhde para selamit. Kjo quhet sexhdja e harresës (sexhde sehvi). Ebu Seid el-Hudriu (Muslimi 571).
A e fal gruaja namazin njësoj si burri?
Hadithi “Faluni ashtu siç më keni parë mua duke u falur” vlen për të dy, prandaj figurat bëjnë të njëjtat lëvizje. Disa dijetarë përmendin dallime të vogla për gruan, si mbledhja më e madhe në sexhde, për më shumë mbulim.
Çfarë e prish namazin?
Të folurit me qëllim, ngrënia ose pirja, kthimi nga kibla, lëvizjet e shumta pa nevojë, prishja e abdesit dhe lënia me qëllim e një shtylle të namazit, si rukuja ose sexhdja.
Si ta mësoj Fatihanë shpejt?
Mëso një ajet në ditë. Dëgjoje nga një lexues i mirë, përsërite me zë disa herë dhe lexoje në çdo namaz. Brenda një jave e di të gjithë suren.
Ku i gjej kohët e namazit?
Te takvimi i bashkësisë islame të vendit tënd (në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni të Veriut) ose në një aplikacion të kohëve të namazit, sipas qytetit ku ndodhesh.